header

Duurzame warmte is de toekomst. Kolen, olie en aardgas moeten over dertig jaar verdwenen zijn uit de Nederlandse huishoudens. In Deventer is 2030 de stip op de horizon. Wat moet er allemaal gebeuren? Hoe krijgen we iedereen mee? Wie gaan er voor wat betalen?

Deventer Aardgasvrij

Op 17 november was ik met vijf leden van Deventer Energie en 962 (!) leden van andere lokale energiecoöperaties, op het evenement ‘Hier Opgewekt 2017'. Ik heb er een workshop gedaan over aardgas. Over het stoppen met aardgas om precies te zijn. Heel Nederland moet binnen dertig jaar gestopt zijn. Deventer wil over twaalf jaar jaar klimaatneutraal zijn en dus gasvrij.

Dat vraagt om een soort energierevolutie in de stad. De duurzame technieken ervoor bestaan al, zoals zonnepanelen, warmtepompen, isolatie, powerpacks, zonneboilers, infrarood,  geothermie en lagetemperatuurverwarming. Dat lijkt me ook niet het moeilijkste stuk.

Waar het volgens mij op aan gaat komen, is de vraag of wij allen samen in staat zijn een betaalbare, stadsbrede en betrouwbare energietransitie over een lange periode (10-30 jaar) te organiseren en uit te voeren. Op basis van goed afgestemde samenwerking tussen alle direct betrokken partijen in de stad. Een heel bijzondere uitdaging in unieke tijden zou ik zo zeggen.

Stoppen met aardgas is héél concreet, en dat kan daarom goed voor de grote doorbraak naar duurzame energie en energiebesparing zorgen. Je moet nu immers echt wat gaan doen, als je in 2030 niet in de kou wilt staan.

Ik ben in ieder geval enthousiast om ermee aan de slag te gaan. En zelf al een paar jaar bezig met het verduurzamen van mijn jaren '30 huis in de Worp. Aanmeldingen voor interesse of deelname aan de eerste werkgroep Deventer Aardgasvrij zijn meer dan welkom. Evenals reacties en tips over dit onderwerp.

De grote ontdekking van de aardgasbel

AardgasBuizenJaren60

In 1959 wordt een gigantische gasbel onder Slochteren ontdekt. Binnen vijftien jaar is heel Nederland overgestapt op aardgas. Duizenden kilometers gasleidingen verdwijnen in noodtempo de grond in. Koken en stoken met kolen, stadsgas en petroleum maken plaats voor kachels, geisers, en fornuizen op het veel schonere aardgas. De stank van kolen verdween uit de straten.

Een energierevolutie rolde door ons land: huis voor huis, straat voor straat, wijk voor wijk. Nederland werd als een van de weinige landen ter wereld zelfvoorzienend op gebied van aardgas. De decennia na 1970 steeg onze welvaart tot grote hoogte, dankzij het goedkope aardgas. Waardoor bijvoorbeeld de aardgas gestookte kassen van de tuinders uit het Westland de wereldmarkt konden veroveren met mediterrane bloemen en vruchten...

Drie redenen waarom Deventer moet stoppen met aardgas

De aardbeving in Huizinge vijf jaar geleden kondigde het einde van dit gastijdperk aan. De schok deed niet alleen de Groningse bodem, maar het hele Nederlandse gasgebouw op zijn grondvesten schudden. Sindsdien is de Groningse gaskraan voor de helft dichtgedraaid. Ook zonder de schokken, was het einde van het Gronings gas al in zicht, eenvoudigweg omdat de gasbel leeg raakt.

De klimaattop in Parijs van 2015 waar wereldleiders van (bijna) alle landen ter wereld, ondertekenden dat de opwarming van de aarde onder de twee graden Celsius moet blijven. Als wij de aarde leefbaar willen houden voor ons en de generaties na ons. Dat vereist een drastische verlaging van fossiele energie, tot nul in 2050. Dat betekent voor ons land de omschakeling van aardgas naar duurzame warmte.

Het duurzaamheidbeleid van Deventer waarin staat te lezen dat de stad in 2030 energieneutraal wil zijn. Omdat verwarming zo'n 80% van de energieverbruik in een woning beslaat, concentreren we ons op warmte. En stellen we het stoppen met aardgas en de overstap naar duurzame warmte centraal. Als we willen dat over 12 jaar 90% van de Deventenaren op duurzame warmte woonte, dan is de grote vraag:

 

Hoe moet Deventer dat gaan doen, aardgasvrij wonen?

Daar bestaat geen gemakkelijk antwoord op. Er zijn gewoon te veel verschillen in woningen, in energielabels, in bewoners- en huurderswensen, in inkomens, in technieken etc. Het gaat ook nog eens om enorme aantallen woningen per jaar. Een omslag als deze overtreft die in de jaren zestig met op zijn minst een factor tien. En dan heb ik het niet eens over de industrie...

De oplossingen op dit moment zijn duurder dan die voor aardgas. De verwachting is dat ze goedkoper worden, om dezelfde redenen als bij de zonnepanelen: productiestijging zal tot prijsdaling leiden. Tot die tijd moeten we er echter voor zorgen dat de pioniers extra gesteund worden. Door regelgeving en vergunningen aan te passen, door duurzame investeringen te belonen, door risico's bij verbouwing met garanties af te dekken, en door veel goedkope duurzaamheidsleningen te verstrekken. Om wat te noemen. Anders is de kans levensgroot dat er niemand wat doet, en wachten we tot Sint Juttemis op elkaar.

Toen Nederland in de jaren zestig de overstap naar aardgas maakte, zorgde met name de overheid ervoor dat de bewoners daar niet financieel op achteruit gingen. Net als toen, moeten we nu weer kijken naar financieringsconstructies die de lasten eerlijk verdelen.

Eén hele slimme financiële constructie is gelukkig al gevonden: De verbouwing terugverdienen uit de verlaging van de energierekening! Vooraf kan men het geld voor de investering lenen via gemeente, woningbouwvereniging en/of groene fondsen. Tegen een zeer lage rente. In tien of vijftien jaar kan de bewoner dan de lening aflossen uit de verlaagde energierekening. Een mooi voorbeeld van deze methode is het in Deventer ontwikkelde Woningabonnement.

Screenshot 2017 11 29 at 01.06.34

 

 

 

 

 

 

 

Vertrouwen in de transitie verwerven, dat wordt de grote kunst

Vertrouwen van bewoners in al de andere partijen waarmee men in de warmtetransitie te maken krijgt, is onmisbaar. Er wordt veel van bewoners gevraagd. Maar veel bewoners hebben ook zeker het nodige te bieden. Dat moet niet onderschat worden, daar kan juist extra kracht uit komen. Om meerdere redenen moeten bewoners van begin tot eind op onafhankelijke, oprechte steun kunnen rekenen. En de kans en de kundigheid krijgen om een verantwoorde, en waar mogelijk leidende rol te spelen in de planvorming en in de uitvoering. De wooncoaches van Deventer Energie kunnen deze steun geven. En vertegenwoordigen wij als cooperatie de belangen van alle leden/bewoners in Deventer op het gebied van de energietransitie.

Bewoners, gemeente, bedrijven, huurders, woningcorporaties en netbeheerders zullen elkaar hard nodig hebben in deze enorme opgave. Hoe deze samenwerking vorm gaat krijgen moeten we het komend jaar uitwerken met alle partijen. Het is hoogstwaarschijnlijk dat de modellen per wijk wat gaan verschilllen, afhankelijk van de mogelijkheden van de bewoners en de partijen ter plekke.

Een proces wat we aantrekkelijk moeten zien te maken voor iedereen.

Een proces wat zonder twijfel veel voeten in de aarde zal hebben.

En een proces dat het doel meer dan waard is, meer dan ooit.

 

DoorAdri Ros 

actief lid Deventer Energie

 

Deel dit via:

divider

Samen maken we Deventer klimaatneutraal. Doe mee!

Word nu lid!

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van ontwikkelingen op het gebied van verduurzaming en energiebesparing en meld u hier aan voor onze maandelijkse digitale nieuwsbrief.

Wij doen mee!

  • Blanche Betz

    Wooncoach Deventer Energie

    “Ook met kleine stappen kun je bijdragen aan een beter milieu. Ik vind het een uitdaging om samen met iemand te kijken welke stappen haalbaar zijn, rekening houdend met zijn of haar situatie.”

     

  • Dick Glaser

    Ambassadeur Deventer Energie

    “Onze fossiele brandstoffen raken op. Overschakelen op duurzame energie is een must en een kans voor innovatie, werkgelegenheid en ons leefklimaat.”

     

  • Yvonne Haaxman

     Communicatieadviseur en lid van Deventer Energie

    “Lokaal en met elkaar zetten we de schouders onder de aanpak van de energietransitie. Dat is de kracht van Deventer Energie."