Ter gelegenheid van de invoering van een Erfgoedfonds-hypotheek voor gemeentelijke monumenten in Deventer, mocht ik op 18 juni als energiecoach iets vertellen voor ambtenaren- van de gemeente Deventer en van het Restauratiefonds.
Mijn naam is Coraline Vester, ik heb bouwkunde gestudeerd aan de TU- Delft. Lang heb ik bij Architectenburo Smid & Peters in Deventer gewerkt. Zij zijn bekend om hun samenwerking met bewoners in het Noordenbergkwartier. In het kader van bouwen voor de buurt renoveerden zij oude panden tot moderne woningen en ontwierpen de nieuwbouw; de bekende witte boogwoningen en de rode baksteenvariant: “Wonen voor weinig centen op de oude fundamenten” was het motto van Willem Smid. Ze deden dat in samenwerking met de restauratie architect Johans Kreek. Via die contacten kwam ik in de wereld van restauratie van historische panden.
Modern comfort en isoleren van een monument was tot in de jaren 90 “not done”. Tegenwoordig moet ook een monument bij verkoop een energielabel hebben, en een slecht label is natuurlijk geen pre.
Rond 2010 kwam verduurzaming van bestaande woningen in een stroomversnelling: betere isolatie, warmtepompen, goede ventilatie. Ik verdiepte me erin, en dacht ooit wordt dit ook relevant voor monumenten.
Inmiddels is het wel duidelijk: Monumenten moeten ook mee in de energietransitie om aantrekkelijk te blijven. De eigenaren die ik heb ontmoet zijn trots op hun pand, ze willen comfort — zonder de monumentale waarde te schaden. Een monument onderhouden en verduurzamen is kostbaar. Fijn dat er nu voor gemeentelijke monumenten ook een financiële bijdrage is – voor Rijksmonumenten is dat er al langer.
In 2017 ontstond binnen de Deventer Energie Coöperatie de eerste groep van energiecoaches. Energiecoaches komen bij mensen thuis. Ze kijken mee wat de bewoner kan doen om het eigen gedrag en de woning duurzamer te maken. Het is afwisselend en het zorgt dat ik op de hoogte blijf van nieuwe ontwikkelingen. Dat ik mensen echt op gang kan helpen met verduurzaming maakt dat dit vrijwilligerswerk ook voldoening geeft.
Een voorbeeld uit mijn praktijk als energiecoach laat zien dat comfort in een monument soms ook simpel kan zijn. Ik bezocht eens een echtpaar in een monument. Overdag zaten ze warm in de keuken op het zuiden. ’s Avonds verhuisden ze naar de Noordkant waar de TV stond. De thermostaat stond overdag op 16 graden, heel zuinig helemaal zoals ons advies: “verwarm de ruimtes die je gebruikt”. Maar hun leren bank waarop ze onder een dekentje zaten stond dus ook de hele dag in 16 graden. Dat leer was door en door koud — en als je daar bovenop gaat zitten, voelt dat ijskoud. De oplossing was hier verrassend simpel: ga niet onder het dekentje zitten, maar erop.
Niet altijd is het zo eenvoudig. Graag denken de energiecoaches met u mee hoe u uw verduurzaming op zinvolle wijze kunt aanpakken.
